00:00:00 / 00:00:00
Geschiedenis / Verplichte werken en compositiewedstrijd
Verplichte werken en compositiewedstrijd
Van meet af aan maakt de Koningin Elisabethwedstrijd er een erezaak van zich te integreren in de wereld van de hedendaagse muziek. Het onuitgegeven concerto dat in de finale als verplicht werk geldt, is daartoe het middel bij uitstek. Maar in de optimistische naoorlogse sfeer komt deze doelstelling onvoldoende tot haar recht. Voor het uitbreken van de oorlog had de Muzikale Stichting Koningin Elisabeth het plan opgevat om de Ysaÿewedstrijd ook toegankelijk te maken voor dirigenten, een project dat door de nakende oorlog in de kiem wordt gesmoord. Vanaf 1950 denkt het nieuwe directiecomité aan een grote wedstrijd voor compositie. Voor de eerste sessie in 1953 staan de verwachtingen hooggespannen. Een prestigieuze jury (Nadia Boulanger, Malipiero, Frank Martin, Martinù, Panufnik, Absil, Poot…), een uitstekend orkest voor het vertolken van de partituren, de onvoorwaardelijke steun van Koningin Elisabeth… het mocht niet baten: het concours spreekt het publiek niet aan. Talloze keren wordt aan de formule gesleuteld, maar ook bij de volgende edities (1957, 1961, 1965 en 1969) blijkt het organiseren van een openbare wedstrijd voor compositie een onoverkomelijke moeilijkheid. Na een ultieme poging sterft de wedstrijd een stille dood, maar hij herrijst in 1991 onder de vorm van een formule die wellicht afwijkt van de originele idee, maar ontegensprekelijk beter is aangepast aan de realiteit. Het winnende werk van de compositiewedstrijd dient voortaan als verplicht concerto voor de sessie van respectievelijk viool en piano. De wedstrijd staat open voor alle kandidaten wereldwijd, waardoor hij heel wat succes oogst, en hij garandeert een niet te onderschatten internationale weerklank voor de componist van het gelauwerde werk.

Voorheen was het schrijven van het verplichte concerto een voorrecht van Belgische componisten - op een merkwaardige uitzondering na. Van 1951 tot 1956 wordt daartoe een nationale wedstrijd georganiseerd, maar van 1959 tot 1989 wordt het verplichte werk besteld (behalve in 1987 waar opnieuw een voor Belgische kandidaten voorbehouden wedstrijd wordt georganiseerd). Over dat twintigtal concerto’s is al heel wat inkt gevloeid: te modern, niet modern genoeg, te moeilijk, niet moeilijk genoeg… En toch wilden de meeste concerto’s, die overwegend van een onmiskenbaar hoge kwaliteit zijn, zowel de stijl van de componist getrouw weergeven, als het talent aan bod laten komen van zo uiteenlopende vertolkers … Als men ze opnieuw beluistert, in de huidige sfeer van een wellicht minder dwingende esthetiek, dan krijgt men zin om het merendeel ervan uit de vergetelheid te halen. Een aantal representatieve werken werd opgenomen in de diverse publicaties rond de 50ste verjaardag van de Koningin Elisabethwedstrijd in 2001, wat ons in staat stelt hun waarde, die hun reputatie vaak overtreft, te beoordelen. Voegen we hier nog aan toe dat de Belgische componisten in de schijnwerpers blijven staan, dankzij de bestellingen en de wedstrijden die voor hen voorbehouden zijn om de verplichte werken van de halve finales te schrijven.
Français - Nederlands - English
In de website zoeken
Newsletter
Inloggen
Audio & video Viool 2019
Herbeluister of herbekijk de optredens van de kandidaten !
De cd's van de Wedstrijd
Online mediatheek
Audio, video's en foto's van 1951 tot 2019