00:00:00 / 00:00:00
Geschiedenis / Media
Media
Sternefeld Prijs
Sluiten
Ere wie ere toekomt: zonder de radio en de televisie zouden de prachtige archieven van de Koningin Elisabethwedstrijd niet zijn wat ze zijn. Het Nationaal Instituut van België voor de Radio-omroep (INR/NIR), in 1938 ondergebracht in een ultramodern gebouw (nu het Flageygebouw), werd voor rechtstreekse muziekuitzendingen als één van de best presterende van zijn tijd beschouwd. Onder de impuls van sterke personaliteiten als Paul Collaer en Franz André heeft het NIR met zijn rechtstreeks uitgezonden concerten in het begin een serieuze domper gezet op het verspreiden van de 78-toerenplaten, waarmee andere, minder goed geleide instellingen het moesten stellen. Het is vanzelfsprekend dat de Ysaÿewedstrijd in 1937 rechtstreeks werd uitgezonden. En even vanzelfsprekend dat de Koningin Elisabethwedstrijd vanaf 1951 heel wat radiozendtijd krijgt toebedeeld: de finales worden integraal uitgezonden en zorgvuldig opgenomen voor latere uitzendingen. Vanaf 1955 wordt de commentaar tijdens de pauzes toevertrouwd aan een kenner, namelijk aan de componist en muziekcriticus Jacques Stehman, aan wie de herinnering lange tijd levendig werd gehouden door de gelijknamige prijs, toegekend door de luisteraars van de RTBF. Samen met journalisten maakt hij van dit Concours een populair radio-evenement dat weldra ook door de Europese Radio Unie wordt uitgezonden. De Vlaamse radio laat zich niet onbetuigd: hij zendt de Koningin Elisabethwedstrijd, voorzien van aangepaste commentaar, ook in het Vlaamse landsgedeelte live uit, en creëert ook een publieksprijs, de Sternefeldprijs. De journalist Fred Brouwers is van 1978 tot 2011 “de stem van de Wedstrijd” voor de luisteraars en kijkers van de Vlaamse radio en televisie.

De mediabelangstelling krijgt een extra impuls door de televisie. Vanaf 1959 toont ook zij interesse voor het Concours. Het ietwat schoorvoetende begin valt niet enkel te wijten aan de technische beperkingen maar ook aan het wantrouwen ten opzichte van dit nieuwe medium. In eerste instantie wordt het meest mondaine facet van het gebeuren voor het voetlicht gebracht: de prijsuitreiking door Koningin Elisabeth. De muziek zelf komt maar zijdelings aan bod. De luisteraar is immers koning: zowel voor het publiek van het Paleis voor Schone Kunsten als voor het directiecomité van de Wedstrijd waren de toen wel erg logge installaties en de overweldigende verlichting, nodig voor de camera’s van toen, storend. Vanaf 1964 echter worden de repetities in het Paleis voor Schone Kunsten opgenomen voor een resumé in het avondnieuws. En vanaf 1967 vereeuwigt een vaste camera enkele uitgelezen momenten van de halve finales en finales, doorspekt met talrijke reportages en interviews. In 1972 starten gedeeltelijke en in 1978 integrale rechtstreekse uitzendingen.

Een dergelijke mediatisering, nog versterkt door een levendige verslaggeving in de geschreven pers, is een unicum op wereldvlak. Zij geeft aan de laureaten een indrukwekkende bekendheid bij het publiek, waardoor velen onder hen van België hun thuishaven hebben gemaakt.

Tot deze waaier aan mediamogelijkheden behoort tot slot ook de plaat, voor de meeste muziekliefhebbers de favoriete drager van muzikale emoties. Sinds 1967 geeft de Nationale Discotheek, die in 1956 door Jean Salkin met de steun van Koningin Elisabeth werd opgericht, als hulde aan de overleden Koningin een plaat uit, gewijd aan de geschiedenis van het Concours alsook aan de prestaties van de eerste drie laureaten. Van dan af zal het Belgische filiaal van Deutsche Grammophon bij elke sessie een serie heel zorgvuldig opgenomen platen uitgeven. Helaas zetten de lokale filialen van de grote platenlabels één na één een punt achter hun klassieke producties. In 1983 neemt de onafhankelijke Belgische uitgever René Gailly de fakkel over, van 1996 tot 2005 gevolgd door andere privépartners, tot het Concours in 2007 zelf zijn discografische lot in handen neemt. De live-editie van de wedstrijd, die traditioneel een week na de bekendmaking van de resultaten verschijnt - een technisch huzarenstukje - is ook vandaag nog elk jaar weer één van de belangrijkste commerciële successen van de klassieke muzieksector in België.

Tot slot is de Koningin Elisabethwedstrijd sinds 2001, dankzij de nauwe samenwerking tussen radio, televisie en Belgacom (nu Proximus), één van de eerste internationale muziekwedstrijden die aan de internauten real time streaming van zijn wedstrijdronden aanbiedt. Dankzij internet kan de Koningin Elisabethwedstrijd zijn aanwezigheid in de media ver buiten zijn grenzen uitbreiden en zo een steeds groter publiek en steeds meer professionelen bereiken.

Al deze audiovisuele documenten, maar ook de talrijke foto’s die de sfeer van de Wedstrijd weergeven, zijn - nu al bijna tien jaar - het voorwerp van een complex proces van inventariseren, restaureren en digitaliseren. Een deel ervan is vanaf nu beschikbaar op de website van de Wedstrijd. Maar dit titanenwerk staat nog maar aan het begin, en deze mediatheek - het geheugen van de Wedstrijd - zal regelmatig verrijkt worden met nieuwe documenten.
Français - Nederlands - English
In de website zoeken
Newsletter
Inloggen
Audio & video Viool 2019
Herbeluister of herbekijk de optredens van de kandidaten !
De cd's van de Wedstrijd
Online mediatheek
Audio, video's en foto's van 1951 tot 2019